تبلیغات
بصیرت آخرالزمانی
دسته بندی : یادآوری ,
علم و دانش به مثابه مواد اولیه کارگاه ذهن و فکر آدمی بوده و کم و کیف برون داد ذهن محصول فراگیر و داده های علمی و آموزشی می باشد.

به همین دلیل اسلام عزیز هم به فراگیری و آموزش تاکید می کند و هم به تفکر و تامل و تعقل بر روی داده های اولیه  و مواد فرا گرفته.

در این باره به آیه ای در سوره زُمر اشاره می شود که می فرماید:

«بشارت بده بندگان مرا، آنان که سخن را استماع می کنند و بهترین آن را پیروی می کنند اینانند که خدایشان هدایت کرده و هم اینانند خردمندان.» (زمر/ 17 و 18)

در پایان آیه مذکور می فرماید: «و اولیک هم اولوالالباب»؛ اینها به راستی صاحبان عقل هستند. این، دعوت عجیبی است... پیداست که یکی از بارزترین صفات عقل برای انسان همین تمییز و جدا کردن است، جدا کردن سخن راست از سخن دروغ، ... سخن منطقی از سخن غیرمنطقی و خلاصه غربال کردن. عقل آن وقت برای انسان عقل است که به شکل غربال در بیاید، یعنی هر چه را که وارد می شود سبک سنگین کند، غربال کند، آنهایی را که به درد نمی خورد دور بریزد و به دردخورها را نگاه دارد.

حدیثی است که ظاهراً از پیغمبر اکرم(صلی الله علیه و آله) و ناظر به همین مطلب است و از این احادیث زیاد است. می فرماید: ... برای جهالت انسان همین بس که هر چه می شنود نقل می کند... بدون آنکه تشخیص بدهد که آنچه که می شنود [صحیح است یا غلط] ... بعضی عالم ها هستند ... که کمتر از آنچه که عالمند عاقلند.»(تعلیم و تربیت مرتضی مطهری ص 39). یعنی علم زیاد دارند اما عقل شان کم است، جمع می کنند و نقل می کنند. مثل ضبط صوت.

به گوینده سخن توجه نداشته باشید سخن شناس باشید، تکیه تان روی گوینده سخن نباشد، ای بسا حق را از اهل باطل بشنوید؛ بگیرید، ای بسا باطل را از اهل حق بشنوید،... صرّاف سخن باشید

یک مثال نقل بدون عقل

ابن خلدون در خصوص برخی از عالمان تاریخ، که بدون تعقل و تأمل و بهره گیری از فرآیند فعالیت های فکری و منطقی به نقل تاریخ می پردازند. مثال جالبی را ذکر می کند. وی در مقدمه تاریخ خودش می گوید اینها (مورخین) در نقل تاریخ ها، فقط دنبال صحت سند هستند که این تاریخ را فلان کس نقل کرده و او آدم معتبری است. می گوید قبل از این باید دنبال صحت مضمون رفت، اول باید فکر کرد که اصلاً خود مطلب با منطق جور در می آید یا جور در نمی آید. بعد مثال می زند، می گوید اینها نوشته اند که وقتی قوم موسی از دریا عبور کردند و فرعونی ها آنها را تعقیب می نمودند، دویست و پنجاه هزار مرد جنگی بودند. آخر این را باید حساب کرد که اولاً اسرائیل هم اولاد یعقوب، فرزندان یک نفر بودند و پنج شش نسل هم بیشتر نگذشته بود... گیرم که [حداکثر] چهارصد سال گذشته باشد وقتی می گوییم دویست و پنجاه هزار مرد جنگی، اقلاً باید بگوییم یک میلیون، جمعیت اینها بوده که [این تعداد] مرد جنگی داشته اند، با اینکه فرعون پسرها ... را می کشت ... با این همه بچه کشی که از اینها بوده، آیا عقلاً چنین چیزی ممکن است؟» (تعلیم و تربیت مرتضی مطهری ، ص 40)

از این نمونه ها در کتب تاریخ بسیار دیده می شود، که نقل آنها خود کتابی مستقل و مفصل می شود.

 





برچسب ها : نقل بدون عقل , علم و دانش , عالم حقیقی , علت تکفیر , انحطاط , علم همراه عقل , علم ,


نظام تمدن نوین اسلامی